Sabah uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131zda hissedilen ge\u00e7ici koku ile g\u00fcn i\u00e7inde konu\u015furken \u00f6zg\u00fcveni etkileyen, kal\u0131c\u0131 a\u011f\u0131z kokusu ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. \u201cA\u011f\u0131z kokusu hangi b\u00f6l\u00fcm bakar?\u201d sorusunun yan\u0131t\u0131, kokunun kayna\u011f\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fse de ilk de\u011ferlendirme \u00e7o\u011fu zaman di\u015f hekimi taraf\u0131ndan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kal\u0131c\u0131 a\u011f\u0131z kokular\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc a\u011f\u0131z i\u00e7indeki di\u015f, di\u015f eti, dil y\u00fczeyi ve restorasyonlarla ili\u015fkili nedenlerden kaynaklan\u0131r.<\/p>\n
A\u011f\u0131z kokusu, yaln\u0131zca sosyal bir rahats\u0131zl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. Bazen ihmal edilmi\u015f bir di\u015f eti hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcn ya da a\u011f\u0131z kurulu\u011funun erken i\u015fareti olabilir. Daha seyrek durumlarda ise kulak burun bo\u011faz, mide-ba\u011f\u0131rsak sistemi veya metabolik hastal\u0131klarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilir. Do\u011fru b\u00f6l\u00fcme y\u00f6nelmek i\u00e7in \u00f6nce sistematik bir a\u011f\u0131z i\u00e7i muayene yap\u0131lmas\u0131, gereksiz uygulamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er ve kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme yakla\u015fmay\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
S\u00fcrekli veya tekrarlayan a\u011f\u0131z kokusunda ilk ba\u015fvuru noktas\u0131 di\u015f hekimli\u011fi, \u00f6zellikle de periodontoloji de\u011ferlendirmesi olmal\u0131d\u0131r. Di\u015f hekimi; \u00e7\u00fcr\u00fckleri, eski dolgu ve kaplamalar\u0131n kenar uyumunu, di\u015f eti ceplerini, dil \u00fczerindeki birikimleri, a\u011f\u0131z hijyenini ve t\u00fck\u00fcr\u00fck ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 birlikte de\u011ferlendirir. Bu yakla\u015f\u0131m \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde temiz duran di\u015flerin \u00e7evresinde dahi bakterilerin birikti\u011fi derin di\u015f eti cepleri bulunabilir.<\/p>\n
Di\u015f eti kanamas\u0131<\/a>, f\u0131r\u00e7alarken hassasiyet, di\u015f ta\u015flar\u0131, di\u015flerde sallanma veya a\u011f\u0131zda k\u00f6t\u00fc tat e\u015flik ediyorsa periodontoloji alan\u0131 \u00f6zellikle \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Di\u015f eti iltihab\u0131nda bakterilerin olu\u015fturdu\u011fu u\u00e7ucu k\u00fck\u00fcrtl\u00fc bile\u015fikler, kokunun en s\u0131k nedenlerinden biridir. Profesyonel di\u015f ta\u015f\u0131 temizli\u011fi, k\u00f6k y\u00fczeyi temizli\u011fi ve ki\u015fiye \u00f6zel bak\u0131m e\u011fitimiyle bu tablo \u00e7o\u011fu hastada belirgin bi\u00e7imde iyile\u015fir.<\/p>\n Muayenede a\u011f\u0131z i\u00e7i bir neden saptanmazsa di\u015f hekimi, bulgular\u0131n\u0131za g\u00f6re ilgili t\u0131p bran\u015f\u0131na y\u00f6nlendirme yapabilir. Burada ama\u00e7 her ihtimali ayn\u0131 anda ara\u015ft\u0131rmak de\u011fil, belirtilerle uyumlu olan kayna\u011fa do\u011fru ve kontroll\u00fc bi\u00e7imde ilerlemektir.<\/p>\n Burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, geniz ak\u0131nt\u0131s\u0131, s\u0131k sin\u00fczit, bo\u011fazda kuruluk, bademcik ta\u015f\u0131 veya s\u00fcrekli bo\u011faz temizleme ihtiyac\u0131 varsa kulak burun bo\u011faz uzman\u0131 de\u011ferlendirmesi gerekebilir. \u00d6zellikle bademcik girintilerinde biriken k\u00fc\u00e7\u00fck beyaz olu\u015fumlar, belirgin kokuya yol a\u00e7abilir. A\u011f\u0131zdan nefes alma da t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc azaltarak a\u011f\u0131z kurulu\u011funu ve bakteriyel birikimi art\u0131rabilir.<\/p>\n \u00c7ocuklarda tek tarafl\u0131, ani ba\u015flayan ve keskin kokulu burun ak\u0131nt\u0131s\u0131 varsa gecikmeden kulak burun bo\u011faz de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu durum, buruna yabanc\u0131 cisim ka\u00e7mas\u0131 gibi farkl\u0131 bir nedeni d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrebilir.<\/p>\n Toplumdaki yayg\u0131n inan\u0131\u015f\u0131n aksine, kal\u0131c\u0131 a\u011f\u0131z kokusunun temel nedeni \u00e7o\u011fu zaman do\u011frudan mide de\u011fildir. Refl\u00fc, ge\u011firme, g\u00f6\u011f\u00fcste yanma, yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, mide a\u011fr\u0131s\u0131 veya belirgin haz\u0131ms\u0131zl\u0131k gibi \u015fikayetler e\u015flik ediyorsa gastroenteroloji de\u011ferlendirmesi anlaml\u0131d\u0131r. Dahiliye uzman\u0131 ise kontrols\u00fcz diyabet, b\u00f6brek veya karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 gibi sistemik durumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli incelemeyi planlayabilir.<\/p>\n Nefeste meyvemsi ya da aseton benzeri bir koku, a\u015f\u0131r\u0131 susama, s\u0131k idrara \u00e7\u0131kma, belirgin halsizlik veya a\u00e7\u0131klanamayan kilo kayb\u0131yla birlikteyse t\u0131bbi de\u011ferlendirmeyi ertelememek gerekir. Bu belirtiler, basit bir a\u011f\u0131z bak\u0131m sorunundan daha fazlas\u0131n\u0131 i\u015faret edebilir.<\/p>\n A\u011f\u0131z kokusunun te\u015fhisinde yaln\u0131zca hastan\u0131n anlatt\u0131klar\u0131yla yetinilmez. Kokunun g\u00fcn i\u00e7indeki de\u011fi\u015fimi, a\u00e7l\u0131kla ili\u015fkisi, kullan\u0131lan ila\u00e7lar, sigara t\u00fcketimi, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve mevcut protezler de\u011ferlendirilir. Ard\u0131ndan di\u015fler, di\u015f eti dokular\u0131, dilin arka b\u00f6lgesi ve t\u00fck\u00fcr\u00fck miktar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak incelenir.<\/p>\n Dil y\u00fczeyi bu de\u011ferlendirmede ayr\u0131 bir \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Dilin arka k\u0131sm\u0131ndaki girintili yap\u0131, bakteri ve besin art\u0131klar\u0131n\u0131n tutunmas\u0131na elveri\u015flidir. Sadece di\u015fleri f\u0131r\u00e7alamak bu alan\u0131 yeterince temizlemeyebilir. Ancak dili gere\u011finden sert f\u0131r\u00e7alamak da tahri\u015fe yol a\u00e7abilece\u011fi i\u00e7in do\u011fru teknik tercih edilmelidir.<\/p>\nHangi durumda kulak burun bo\u011faz uzman\u0131na gidilir?<\/h3>\n
Mide veya dahiliye de\u011ferlendirmesi ne zaman gerekir?<\/h3>\n
Kokunun kayna\u011f\u0131 a\u011f\u0131z i\u00e7indeyse neler ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r?<\/h2>\n