Diş Sıkma ve Çene Eklemi Rahatsızlıkları (Bruksizm ve TME Bozuklukları) Nedir?
Diş sıkma (bruksizm), kişinin genellikle farkında olmadan dişlerini sıkması veya gıcırdatması durumudur. Bu durum çoğunlukla stres, kaygı veya uyku bozukluklarıyla ilişkilidir.
Çene eklemi rahatsızlıkları (TME bozuklukları) ise çene eklemi ve çevresindeki kasların işlevsel dengesinin bozulmasıyla ortaya çıkar. İki durum çoğu zaman birlikte görülür ve hem dişlerde hem de çene yapısında ciddi hasarlara neden olabilir.

Diş Sıkma (Bruksizm) Neden Olur?
Diş sıkma alışkanlığı çoğunlukla bilinçsiz gerçekleşir ve birçok farklı faktörle tetiklenebilir.
En sık görülen nedenler şunlardır:

• Stres, kaygı veya yoğun çalışma temposu

• Uyku apnesi ve uyku bozuklukları

• Düzensiz diş kapanışı (maloklüzyon)

• Dişlerde yüksek dolgu veya hatalı kaplama

• Kafein veya nikotin kullanımı

• Genetik yatkınlık

Diş Sıkmanın Belirtileri Nelerdir?
Diş sıkma genellikle kişi tarafından fark edilmez; belirtiler sabahları veya gün içinde ortaya çıkar.
Aşağıdaki belirtiler gözlemlendiğinde bir diş hekimine başvurulmalıdır:

• Sabahları çene ve yüz kaslarında ağrı

• Baş, boyun ve kulak bölgesinde gerilim hissi

• Dişlerde aşınma, çatlama veya kırılma

• Diş eti çekilmesi

• Diş minesinin incelmesi

• Uyku sırasında diş gıcırdatma sesi

• Çene ekleminde tıklama veya kilitlenme

Çene Eklemi (TME) Rahatsızlıkları Nedir?
Temporomandibular eklem (TME), alt çenenin kafatasına bağlandığı eklemdir. Bu eklem; çiğneme, konuşma ve yutma gibi hareketlerden sorumludur.
TME bozuklukları, çene eklemi çevresindeki kas ve bağ dokuların işlev bozukluğu sonucu gelişir.

Çene Eklemi Rahatsızlıklarının Nedenleri

• Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı

• Travma veya çene darbesi

• Diş kayıpları ve dengesiz kapanış

• Uzun süreli stres ve kas gerginliği

• Yanlış protez veya kaplama uygulamaları

Çene Eklemi ve Diş Sıkma Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi planı kişiye özel olarak hazırlanır ve genellikle şu yöntemleri içerir:

1. Gece Plağı (Splint) Uygulaması: Dişlerin birbirine temasını önleyerek kasların gevşemesini sağlar.

2. Kas Gevşetici Egzersizler: Çene kaslarının rahatlamasına yardımcı olur.

3. Fizyoterapi ve Masaj: Kas sertliğini azaltır, hareket kabiliyetini artırır.

4. Botoks Uygulaması: Aşırı kas aktivitesini azaltarak diş sıkmayı kontrol altına alır.

5. Stres Yönetimi: Psikolojik destek veya gevşeme teknikleriyle alışkanlık azaltılır.

6. Oklüzyon (Kapanış) Düzeltmeleri: Yüksek dolgu veya dengesiz kapanışlar düzeltilir.

Diş Sıkmanın ve TME Rahatsızlıklarının Önlenmesi İçin Öneriler

• Gün içinde çenenin sıkılıp sıkılmadığını fark etmeye çalışın.

• Sert gıdaları çiğnemekten ve sakızdan kaçının.

• Stresli dönemlerde nefes egzersizleri yapın.

• Yatmadan önce kafein ve nikotin tüketmeyin.

• Düzenli uyku rutini oluşturun.

• Diş hekimi kontrollerini aksatmayın.